«Από τότε που έμαθα να στέκομαι όχι δίπλα, αλλά μαζί με τον εαυτό μου
και όχι απέναντί του, όλα ξεκίνησαν να αλλάζουν».
Ίσως να χρειαστεί μεγάλο χρονικό διάστημα για να κατανοήσουμε
πραγματικά το νόημα αυτής της φράσης. Ίσως και όχι. Αλλά πολλές φορές, για κάποιο
διάστημα της ζωής μας, μπορεί να πιστεύουμε ότι ο εαυτός μας είναι ένα διαρκές
έργο υπό διόρθωση. Τότε ίσως να τον κρίνουμε αυστηρά, να τον αμφισβητούμε, να τον
πιέζουμε να αντέξει περισσότερα, να γίνει καλύτερος, πιο δυνατός και πιο
αποδεκτός από τους άλλους. Ίσως να πιστεύαμε ή να μας είχαν μάθει να ζούμε με
την ψευδαίσθηση ότι η αυστηρότητα απέναντι στον εαυτό μας είναι ένας δρόμος
εξέλιξης. Στην πραγματικότητα, όμως, καμία εξέλιξη δεν υπήρχε, παρά μόνο μία
διαρκής σύγκρουση μαζί του.
Η αυτογνωσία ξέρετε, δεν έρχεται ούτε με Θεία φώτιση, ούτε μέσα από κάποιο βιβλίο. Ούτε και μέσα από κάποια πλατφόρμα τεχνητής νοημοσύνης ή μια ξαφνική αποκάλυψη. Συνήθως έρχεται μέσα από αποτυχίες, απογοητεύσεις, απώλειες, αλλά και τις στιγμές που αναγκαζόμαστε να κοιτάξουμε τον εαυτό μας χωρίς να τον φιλτράρουμε. Ίσως ακόμη και όταν αρχίσαμε να αναρωτιόμαστε τι είναι αυτό που δεν πάει καλά με εμάς. Τότε αρχίζει μία νέα γνωριμία μαζί του.
Ίσως μπορεί να ανακαλύψουμε ότι πίσω από τον θυμό μας, υπήρχε πόνος και ότι πίσω από όλη αυτή την υπερπροσπάθεια που κάναμε, κρυβόταν μία ανάγκη για αποδοχή. Ίσως ακόμη, πίσω από τις σιωπές μας, βρίσκονταν κάποιοι φόβοι που περίμεναν υπομονετικά να ακουστούν.
Και ξέρετε κάτι; Όσο περισσότερο παρατηρήσουμε μέσα μας χωρίς
να μας καταδικάζουμε ή να μας τιμωρούμε, τόσο περισσότερο θα αρχίσουμε να συμφιλιωνόμαστε
με τον εαυτό μας.
Η αυτογνωσία είναι μια συνεχής διαδικασία αυτοκατανόησης.
Είναι η γενναιότητα του να μπορούμε να αναγνωρίζουμε τα πιο σκιερά αν όχι και
σκοτεινά μας μέρη. Να αποδεχόμαστε τις αδυναμίες μας, χωρίς να τις αφήνουμε να
καθορίζουν την αξία μας.
Αρκεί όμως η αυτογνωσία από μόνη της;
Ρητορική η ερώτηση. Και βέβαια όχι. Μπορεί να έχουμε μάθει το πώς να μας καταλαβαίνουμε, αλλά να μην γνωρίζουμε το πώς θα μας προστατεύουμε.
Αυτό ακριβώς το σημείο είναι που έρχονται τα όρια.
Πολλές φορές ίσως να αφήναμε ανθρώπους να ξεπερνούν τα όριά μας, δικαιολογώντας ακόμη και συμπεριφορές που μας πλήγωσαν και που μας τραυμάτισαν. Ίσως και να μέναμε σε καταστάσεις που μας εξουθένωναν γιατί φοβόμασταν μήπως και μας πουν υπερβολικούς, απόμακρους ή και εγωιστές ακόμα.
Η αυτοπροστασία όμως, δεν είναι άρνηση αγάπης προς τα άλλα
άτομα, αλλά μία ξεκάθαρη και γενναία πράξη αγάπης προς τον ίδιο μας τον εαυτό. Αυτοπροστασία
σημαίνει να γνωρίζουμε το πότε να μείνουμε ή να φύγουμε. Να ξέρουμε πότε να δώσουμε
συνειδητά μια δεύτερη ευκαιρία, αλλά και πότε να πρέπει να κλείσουμε την πόρτα
για πάντα. Να μας επιτρέπουμε να ξεκουραστούμε χωρίς να έχουμε ενοχές γι αυτό
και να επιλέγουμε την ψυχική μας ηρεμία όποτε εμείς θέλουμε και το έχουμε
ανάγκη.
Σήμερα πιστεύω ότι η αυτογνωσία και η αυτοπροστασία είναι
δύο έννοιες αλληλένδετες. Η αυτογνωσία από την μία μας βοηθά να καταλάβουμε
ποια άτομα πραγματικά είμαστε, ενώ η αυτοπροστασία από την άλλη μας βοηθάει να
τιμήσουμε αυτό που έχουμε ανακαλύψει.
Όσο περισσότερο γνωρίζουμε τον εαυτό μας, τόσο πιο ξεκάθαρα
αντιλαμβανόμαστε τι μας αξίζει και τι όχι. Και όσο περισσότερο τον
προστατεύουμε, τόσο περισσότερο αυξάνεται η δύναμη μας.
Τολμήστε να σας γνωρίσετε. Ακούστε τον εαυτό σας, εμπιστευθείτε τον και σταθείτε στο πλευρό του. Αλλά κάντε το πάντα με ασφάλεια, με όρια και με αυτοπροστασία.
Άννα Απέργη Κωνσταντινίδη
